Onderzoek

Onderzoek en literatuuroverzichten over therapie, samengesteld door Freudche.

27 mei 2026 · 6 min leestijd

De cliënt ging niet weg. Het systeem liet los.

In de Nederlandse ggz is een einde niet altijd de cliënt die wegdrijft. Het systeem beëindigt de relatie via verschillende mechanismen: een cliënt geweigerd omdat hij na lang wachten "te complex" is; een kortdurend traject dat bij een vooraf afgebakende 8 tot 12 sessies sluit; een omzetplafond dat, toen het nog gold, bij 33% van de getroffen mensen in de ggz een behandeling stopte en bij 69% nieuwe zorg blokkeerde; en betwiste beëindigingen die een commissie soms onzorgvuldig noemde, waaronder een verwijzing zonder de cliënt iets te vragen. Het omzetplafond wordt nu voor vrijgevestigde praktijken afgebouwd. Wat blijft is de vraag hoe een einde gaat, want een koud einde verergert de wond en een warm einde niet.

therapeutic-process continuity-of-care The Tussen Gentle Handover

27 mei 2026 · 6 min leestijd

Elke kamer heeft een eigenaar. De ruimte ertussen heeft er geen.

Van het kastje naar de muur is geen incident. Het is wat een stelsel oplevert waarin niemand is aangewezen om de mens tussen de kamers vast te houden. De inspectie vond dat zorgaanbieders onvoldoende afspraken maakten over wie verantwoordelijk is zolang een cliënt op de wachtlijst staat. Het IBO van 2025 noemt het stelsel onhoudbaar en wijst versnippering over vier aparte wetten aan als kernoorzaak. En de huisarts, het enige vaste punt, is een onbedoelde wachtkamer geworden: 93% zegt nauwelijks te kunnen doorverwijzen, en is zo’n 3,7 uur per week kwijt aan overbruggingszorg die niet bij hem hoort. Elke stap begint opnieuw, omdat elke kamer van iemand anders is, en de naden van niemand.

therapeutic-process continuity-of-care access-to-care The Tussen Gentle Handover

27 mei 2026 · 6 min leestijd

De patiënt is de enige in de kamer zonder stem in de eigen zorg

Samen beslissen is een vastomlijnde standaard in vier stappen (Stiggelbout, 2015; Elwyn, 2017) en in Nederland een project van tien jaar. De eigen vooraanstaande onderzoekers van het veld concludeerden in 2022 dat de winst echt is maar ongelijk verdeeld, en dat de standaard niet alle patiënten heeft bereikt. Het standpunt van MIND zet er een getal op: meer dan twee op de drie ggz-cliënten reageert negatief op de stelling dat er duidelijke afspraken waren over hun eigen diagnose en behandeling, en ruim 60% kreeg niet te horen dat er iets te beslissen viel. De patiënt is de enige in de kamer zonder stem in de eigen zorg, en de cijfers die het veld over zichzelf verzamelt zeggen het.

therapeutic-process The Tussen

26 mei 2026 · 8 min leestijd

De wachtlijst is het deel van de ziekte dat niemand telt

De tijd tussen het vragen om hulp en het krijgen ervan staat als een neutrale rij in het systeem, een "in behandeling" op een formulier. Het bewijs leest het anders. Langer wachten op vroege psychosezorg ging samen met slechtere uitkomsten na een jaar (Reichert & Jacobs, 2018), en een netwerk-meta-analyse vond dat op een wachtlijst staan slechter uitpakte dan helemaal geen behandeling, met teleurstelling als voorgesteld mechanisme (Furukawa et al., 2014). Na verwijzing is afhaken geen passiviteit maar een risicosignaal: mensen met een psychische aandoening die meer dan twee afspraken per jaar misten hadden een 8,37 keer hogere sterfte (McQueenie et al., 2019), en binnen zeven dagen psychiatrische zorg bereiken na een suïcidepoging hing samen met ongeveer de helft van het risico op een nieuwe poging (Kim et al., 2022). Allemaal observationeel, allemaal door de auteurs zelf gerelativeerd. In Nederland stonden er in oktober 2024 108.878 wachtplekken open (NZa, 2025). De wachttijd is het minst getelde stuk van de ziekte.

therapeutic-process access-to-care The Tussen

25 mei 2026 · 6 min leestijd

Het gat tussen twee therapeuten is waar de cliënt stilletjes verdwijnt

Een doorverwezen cliënt wacht weken tussen de ene therapeut en de volgende, en velen komen nooit aan. Onderzoek vindt al lang dat van de 100 mensen die een instelling benaderen er maar zo'n 33 een eerste sessie halen; de basisuitval ligt op 19,7%; en wisselt de therapeut, dan liep de uitval in één klinische groep op van 7,1% naar 40,4%. In Nederland stonden er op 1 oktober 2024 108.878 wachtplekken open, met 67% over de intakenorm heen en gemiddeld 28 weken wachten bij persoonlijkheidsstoornissen. De gestructureerde overdracht laat geen blijvend spoor na op de klachten, maar het herstelvenster is echt, en de uitval die daarin gebeurt, is het deel dat niemand telt.

therapeutic-process continuity-of-care The Tussen Gentle Handover